Kahverengi köpeğe borçlusunuz.

Yağmur Özgür Güven- Deneye Hayır!

Yaklaşık 3-4 ay önce, lokal anestezi ile küçük bir operasyon geçirdim. Operasyon sonrasında aklımda hep şunlar vardı; “vücudumdan bir parça kesilirken uyanık olmamı ama neredeyse hiçbir şey hissetmememi sağlayan anestetik maddeler, operasyon esnasında kullanılanlar, operasyon sonrası kullandığım antibiyotik ve diğer ilaçlar acaba kaç bin hayvanda denendi?” Ve onlara neler oldu, ne hissettiler?

1900′lerin başında, hayvan hakları hareketinin ve bu alandaki aktivizmin başlayıp dünyaya yayıldığı İngiltere’de çok çok önemli bir olay yaşandı.

2 Şubat 1903 günü, Londra Üniversitesi Tip Fakültesi Fizyoloji departmanındaki William Bayliss adlı profesör İsveçli iki öğrenci (ayni zamanda da aktivist) tarafından bir sınıftan diğer sınıfa üzerinde 60′in üzerinde deney yapılan terrier cinsi kahverengi köpeği yaptığı deneyin sonucunda öldürmekle ve deney esnasında hayvana anestezi yapmayarak acı çekmesine sebep olmakla suçlandı.

NAVS (Ulusal Anti-Viviseksiyon Örgütü), yapılan uygulamaların zalimce ve kanuna aykırı olduğu sonucuna varırken, Bayliss ve ekibi suçlamaları reddettiler.

1906 yılında deney karşıtları ve deney karşıtı örgütler kahverengi köpeğin anısına onun bronz bir heykelini yaptırarak, Battersea Parkı’nın girişine diktiler.

Brown_Dog_on_plinth_-_Battersea_Park_-_2008-04-09Heykelin üzerindeki yazıtın sonunda, ‘üzerinde onlarca deney yapılarak öldürülen kahverengi kopek ve ayni yıl üniversitede acılar içinde öldürülen 232 köpeğin anısına… İngiltere’deki bay ve bayanlar; bu daha ne kadar devam edecek?’ yazılı bu heykel, tip fakültesi öğrencilerini ayaklandırdı.

1906 yılında, NAVS tarafından, kahverengi köpeğin heykelinin olduğu bir posta kartı basılarak dağıtıldı. Öğrenciler ve aktivistler arasında çıkan kavgalar bir turlu yatışmayınca devreye polis girdi. Çıkan olaylarda, yüze yakın kişi tutuklanırken, olayların daha da büyümesiyle güvenlik güçleri heykelin başında nöbet tutmaya başladılar.

10 Aralık 1907′de, binin üzerinde kişi heykeli protesto için Londra’da yürüdü. Yürüyüş esnasında çıkan olayları, 400′un üzerinde polis bastırmaya çalıştı.

Ve bir sabah, heykel şaşırtıcı şekilde ortadan kayboldu…

Bu olaylardan yaklaşık 75 yıl sonra, 1985′de ayni yere heykeltıraş Nicola Hicks tarafından yapılan yeni bir ‘Kahverengi Kopek’ heykeli konuldu.

Eğer hayatınızda bir kez olsun antibiyotik veya herhangi bir ilaç kullandıysanız, büyük veya küçük bir operasyon geçirdiyseniz, herhangi bir sebeple size serum verildiyse, gebelik testi yaptırdıysanız, kahverengi köpeğe borçlusunuz demektir…

19/08/2010, Khalkedon