HADYEK Nedir?

HADYEK (Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu), hayvan deneyleri yapılabilmesi için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından çalışma izni verilen yüksek öğretim kurumları ve deney hayvanı ünitesi bulunan resmi ve özel kurumlarda bulunması gereken  iç denetimle görevli kuruldur. Yönergesi HADMEK tarafından onaylandıktan sonra faaliyete başlar ve gene aynı kurul tarafından denetlenir. Ayda en az bir defa toplanır. Deneylerde kullanılan hayvanlarla ilgili her türlü bilgi, form ve kayıt, sorumlu veteriner hekim tarafından tutulur ve 5 yıl süreyle saklanması zorunludur.

HADYEK’in Görevleri:

  • HADMEK’in belirlediği etik ilkeler çerçevesinde kendi yönergesini hazırlamak
  • Deney protokollerini onaylamak ya da gerekçeli olarak reddetmek
  • Kurum içinde 3R ilkesine uyulup uyulmadığını denetlemek ve gerekli düzenlemeleri yapmak
  • Alternatif yöntemlerin geliştirilmesine katkıda bulunacak araştırmaları teşvik etmek
  • Onayladığı deney protokollerine uyulmasını sağlamak ve gerektiğinde çalışmayı sonlandırmak
  • Personelin eğitimine yönelik çalışmalar yapmak ve gerektiğinde en az 30 gün önceden bildirmek suretiyle sertifika programları düzenlemek ve sertifika alanları da HADMEK’e bildirmek
  • Deney hayvanlarının üretim, barındırma ve nakil şartlarını ve laboratuvar ortamını etik yönden değerlendirmek
  • Deney hayvanı kullanımıyla ilgili olarak yıllık istatistik raporları tutarak bunları HADMEK’e bildirmek
  • 5199 çerçevesinde, deney hayvanlarının kayıt altına alınmasını sağlamak
  • Deneylerde kullanılan hayvanların, prosedür sonrası sahiplendirilmesi ya da çiftçilik sistemine dahil edilmesi hakkında karar vermek

HADYEK Üyeleri:

  • Deney hayvanı için gerekli sertifikaya sahip, kurumda tam gün çalışan ve hayvan deneyleri konusunda en az 1 yıl deneyimli bir veteriner hekim
  • Kurum içinde deney hayvanları ile çalışma yapan birimlerden bir temsilci
  • Kuruluş ile herhangi bir ilişkisi olmayan, kendi ve 1. dereceden yakını hayvanlar üzerinde deneysel çalışma yapmayan bir TC vatandaşı
  • Kuruluş ile herhangi bir ilişkisi olmayan, Sivil Toplum Örgütü üyesi bir TC vatandaşı

En az 5, en fazla 21 kişiden oluşabilir. Üyeleri, yüksek öğretim kurumlarında rektör, özel kurum ve kuruluşlarda ise en üst düzeydeki yönetici onayıyla atanır. Üyelerin görev süresi 4 yıldır, görev süresi dolan üye yeniden atanabilir.